1) Wprowadzenie: co to są testy i po co mi to na INF.04?

Wyobraź sobie prosty kalkulator. Dziś działa, ale jutro coś dopiszesz i nagle 2+2 wyjdzie 5. Testy jednostkowe to małe automatyczne programy, które sprawdzają, czy Twoje metody robią to, co trzeba.
Dzięki testom:

szybko widzisz błędy, zanim oddasz projekt,
możesz bez strachu zmieniać kod (testy krzykną, jeśli coś zepsujesz),
na egzaminie INF.04 pokażesz dojrzałe podejście: logika oddzielona od UI + testy logiki.

(To dokładnie ta idea, którą opisujesz już na BiteDu; tu doprecyzowuję i układam wszystko pod lekcję oraz pod MSTest w trybie offline.) bitedu.pl

2) Zasada AAA – najprościej

Każdy test składa się z trzech kroków:

Arrange – przygotuj dane (np. liczby 2 i 3),
Act – uruchom metodę (np. Dodaj(2,3)),
Assert – sprawdź wynik (5). bitedu.pl

esty jednostkowe w Visual Studio (MSTest) — najprostsze wprowadzenie

Testy jednostkowe to krótkie fragmenty kodu, które sprawdzają, czy pojedyncze elementy programu (najczęściej metody) działają tak, jak powinny.
Dzięki nim szybko łapiesz błędy, zanim pojawią się w aplikacji.

Co można testować?

W testach jednostkowych zwykle testujemy:

1. Metody zwracające wartość

Najprościej, bo możemy sprawdzić: czy wynik jest taki, jaki powinien być?

2. Metody obliczeniowe

Wszelkie kalkulatory, przeliczenia, logika biznesowa.

3. Walidację danych

Czy metoda poprawnie wykrywa złe dane.

4. Funkcje, które mogą rzucać wyjątek

Np. czy metoda rzuci błąd, jeśli ktoś poda 0 jako dzielnik.

5. Metody typu „true/false”

Np. logika sprawdzająca hasło, wiek, czy użytkownik może coś wykonać.

6. Działanie programu przy różnych kombinacjach danych

Testy działają jak automatyczne przykłady: sprawdzają różne przypadki.

Nie testujemy natomiast rzeczy, które są UI (przyciski, okna, style) — bo to nie logika.

Struktura projektu testowego w Visual Studio (MSTest)

Visual Studio tworzy projekt testowy z przykładową klasą:

using Microsoft.VisualStudio.TestTools.UnitTesting;

namespace Kalkulator.Tests
{
    [TestClass]
    public class LogikaKalkulatoraTests
    {
        [TestMethod]
        public void Dodawanie_DziałaPoprawnie()
        {
        }
    }
}

Najważniejsze atrybuty i polecenia (MSTest)

Poniżej masz wszystkie podstawowe rzeczy, które uczniowie muszą znać.

[TestClass]

Oznacza klasę, w której znajdują się testy.

[TestClass]
public class LogikaTests
{
}

[TestMethod]

Oznacza pojedynczy test.

[TestMethod]
public void TestDodawania()
{
}

Assert — serce testów

Assert to zestaw poleceń, które sprawdzają, czy wynik metody jest taki, jak powinien.

Najważniejsze polecenia Assert:

1. Assert.AreEqual(expected, actual)

Sprawdza, czy wynik jest zgodny z oczekiwanym.

[TestMethod]
public void Dodaj_2plus3_Zwraca5()
{
    int wynik = Logika.Dodaj(2, 3);
    Assert.AreEqual(5, wynik);
}

2. Assert.AreNotEqual(expected, actual)

Sprawdza, czy wynik jest różny.

Assert.AreNotEqual(10, Logika.Dodaj(3, 3));

3. Assert.IsTrue(warunek)

Sprawdza, czy warunek jest prawdziwy.

Assert.IsTrue(Logika.SprawdzHaslo("Abc123!"));

4. Assert.IsFalse(warunek)

Assert.IsFalse(Logika.SprawdzHaslo("aaa"));

5. Assert.IsNull(wartość)

Gdy metoda może zwrócić null.

Assert.IsNull(Logika.ZnajdzUzytkownika(-1));

6. Assert.IsNotNull(wartość)

Assert.IsNotNull(Logika.ZnajdzUzytkownika(5));

7. Assert.ThrowsException<T>(metoda)

Sprawdza, czy metoda rzuca wyjątek.

[TestMethod]
public void Dzielenie_PrzezZero_RzucaWyjatek()
{
    Assert.ThrowsException<DivideByZeroException>(() => Logika.Podziel(5, 0));
}

Proste przykłady testów dla ucznia

Załóżmy, że masz taką klasę logiki:

public class LogikaKalkulatora
{
    public int Dodaj(int a, int b) => a + b;
    public int Odejmij(int a, int b) => a - b;
    public double Podziel(double a, double b)
    {
        if (b == 0) throw new DivideByZeroException();
        return a / b;
    }
    public bool CzyDorosly(int wiek) => wiek >= 18;
}

A teraz testy:

[TestClass]
public class LogikaKalkulatoraTests
{
    [TestMethod]
    public void Dodaj_DwaPlusTrzy_ZwracaPiec()
    {
        var logika = new LogikaKalkulatora();
        int wynik = logika.Dodaj(2, 3);

        Assert.AreEqual(5, wynik);
    }

    [TestMethod]
    public void Odejmij_PiecMinusDwa_ZwracaTrzy()
    {
        var logika = new LogikaKalkulatora();
        int wynik = logika.Odejmij(5, 2);

        Assert.AreEqual(3, wynik);
    }

    [TestMethod]
    public void Podziel_PrzezZero_RzucaWyjatek()
    {
        var logika = new LogikaKalkulatora();

        Assert.ThrowsException<DivideByZeroException>(() => logika.Podziel(4, 0));
    }

    [TestMethod]
    public void CzyDorosly_Wiek20_ZwracaTrue()
    {
        var logika = new LogikaKalkulatora();
        bool wynik = logika.CzyDorosly(20);

        Assert.IsTrue(wynik);
    }
}

6) Najważniejsze właściwości i atrybuty testów (MSTest)

[TestClass] – klasa z testami, rozpoznawana przez Test Explorer.
[TestMethod] – pojedynczy test.
[DataTestMethod] + [DataRow(...)] – (opcjonalnie) jeden test uruchamiany z wieloma zestawami danych.
Asserty (sprawdzacze):
- Assert.AreEqual(oczekiwany, wynik) – czy równe,
- Assert.AreNotEqual, Assert.IsTrue, Assert.IsFalse, Assert.IsNull, Assert.IsNotNull, Assert.Fail() itd. bitedu.pl

7) Podsumowanie – co zapamiętać na INF.04

Test jednostkowy to mały automat sprawdzający pojedyńczą metodę.
Trzy kroki AAA: Arrange → Act → Assert.
W Visual Studio od ręki utworzysz projekt MSTest i uruchomisz testy bez internetu. bitedu.pl
Oddziel Logika od UI (WPF/MAUI). Testuj Logikę.
Jeden zestaw testów działa zarówno dla WPF, jak i MAUI, bo testy patrzą na kod w Logika/, a nie na okna.

8) Zadania do samodzielnej pracy

Dodaj mnożenie i dzielenie
- W Logika/Kalkulator.cs dopisz Pomnoz2, Podziel2 (zwracaj int; jeśli dzielisz przez 0, zdecyduj: zwróć 0 albo rzuć wyjątek).
- Napisz testy MSTest do obu metod, uwzględnij przypadki brzegowe (np. 0, liczby ujemne).
Dane parametryczne
- Przerób test Dodaj2_RozneWartosci... tak, by sprawdzał także wartości ujemne i duże liczby (więcej [DataRow]).
- Jeśli [DataTestMethod] nie jest dostępne – napisz 3 osobne [TestMethod].
Walidacja wejścia w UI
- Dodaj prostą weryfikację do WPF/MAUI: jeśli pole puste lub nie liczba, pokaż komunikat w Label/TextBlock zamiast liczyć.
- Logika zostaje czysta – walidację robisz w UI albo w oddzielnym helperze w folderze Walidacja.

„https://www.youtube.com/watch?v=ZS95nEXU4-I

Masz już na bitedu.pl testy „podstawowe”:

poprawne wyniki dla W, Q, AB, AC,
wyjątki przy dzieleniu przez zero / ujemnym pierwiastku,
dwa testy dla Oblicz (W i Q).

Poniżej dorzucam inne testy – takie, które:

łapią inne przypadki brzegowe,
sprawdzają ParseDouble,
domykają testy routera Oblicz,
testują enum / niepoprawne zadania
sprawdzają walidację osobno.

1. Dodatkowe testy poprawnych wyników (inne dane)

Formuły z Twojej logiki:

W = (3x - 2) / (2y)
Q = ((2x - 3) * y) / z
AB = (2x - y)^2 / (3x + 2)
AC = √((3x - 7)^2 / (2y))

Kod testów

using Microsoft.VisualStudio.TestTools.UnitTesting;
using System;
using ObliczeniaTablica.Logika;

namespace ObliczeniaTablica.Tests
{
    [TestClass]
    public class ObliczeniaRozszerzoneTests
    {
        [TestMethod]
        public void W_DlaUjemnegoX_ZwracaPoprawnyWynik()
        {
            // (3 * (-1) - 2) / (2 * 2) = (-3 - 2) / 4 = -5/4 = -1.25
            double wynik = LogikaObliczen.W(-1, 2);

            Assert.AreEqual(-1.25, wynik, 1e-9);
        }

        [TestMethod]
        public void Q_DlaUjemnegoY_ZwracaPoprawnyWynik()
        {
            // x=5, y=-2, z=1
            // ((2*5 - 3) * (-2)) / 1 = (7 * -2) / 1 = -14
            double wynik = LogikaObliczen.Q(5, -2, 1);

            Assert.AreEqual(-14.0, wynik, 1e-9);
        }

        [TestMethod]
        public void AB_GdyLicznikZero_ZwracaZero()
        {
            // (2x - y)^2 / (3x + 2)
            // Wybieramy y = 2x → (2x - 2x)^2 = 0
            // np. x=2, y=4: mianownik = 3*2+2 = 8, wynik = 0/8 = 0
            double wynik = LogikaObliczen.AB(2, 4);

            Assert.AreEqual(0.0, wynik, 1e-9);
        }

        [TestMethod]
        public void AC_GdyLicznikZero_ZwracaZero()
        {
            // AC = sqrt( (3x - 7)^2 / (2y) )
            // chcemy (3x - 7) = 0 → x = 7/3
            // wtedy licznik = 0, cokolwiek w mianowniku (≠0) da 0 pod pierwiastkiem
            double x = 7.0 / 3.0;
            double y = -2.0; // specjalnie ujemne, ale ≠ 0

            double wynik = LogikaObliczen.AC(x, y);

            Assert.AreEqual(0.0, wynik, 1e-9);
        }
    }
}

Co tu sprawdzamy?

W_DlaUjemnegoX_... – czy wzór poprawnie działa, gdy x jest ujemne.
Q_DlaUjemnegoY_... – zachowanie przy ujemnym y.
AB_GdyLicznikZero_... – przypadek, w którym licznik jest 0, ale mianownik ≠ 0 → wynik powinien być dokładnie 0.
AC_GdyLicznikZero_... – ciekawy edge case: licznik 0, mianownik ujemny → 0 / (cokolwiek ≠ 0) = 0, pierwiastek z 0 = 0, bez wyjątku.

To są inne przypadki niż w artykule, ale ładnie pokazują różne zachowania wzorów.

2. Testy `Oblicz` dla wszystkich zadań + niepoprawnego enum

W artykule testujesz Oblicz tylko dla W i Q. Domkniemy temat:

Kod

namespace ObliczeniaTablica.Tests
{
    [TestClass]
    public class ObliczeniaRouterTests
    {
        [TestMethod]
        public void Oblicz_AB_ZwracaToSamoCoAB()
        {
            double x = 2, y = 4;
            double oczekiwany = LogikaObliczen.AB(x, y);

            double wynik = LogikaObliczen.Oblicz(Zadanie.AB, x, y, z: 0);

            Assert.AreEqual(oczekiwany, wynik, 1e-12);
        }

        [TestMethod]
        public void Oblicz_AC_ZwracaToSamoCoAC()
        {
            double x = 3, y = 2;
            double oczekiwany = LogikaObliczen.AC(x, y);

            double wynik = LogikaObliczen.Oblicz(Zadanie.AC, x, y, z: 0);

            Assert.AreEqual(oczekiwany, wynik, 1e-12);
        }

        [TestMethod]
        public void Oblicz_NieznaneZadanie_RzucaArgumentOutOfRange()
        {
            // Tworzymy "fałszywy" enum spoza zakresu 1–4
            Zadanie zadanie = (Zadanie)999;

            Assert.ThrowsException<ArgumentOutOfRangeException>(
                () => LogikaObliczen.Oblicz(zadanie, 1, 2, 3)
            );
        }
    }
}

Co tu się dzieje?

Oblicz_AB_... / Oblicz_AC_... – sprawdzają, czy router Oblicz naprawdę wywołuje właściwą metodę.
Robimy tak:
- liczmy wynik bezpośrednio (AB, AC),
- potem przez Oblicz,
- porównujemy.
Oblicz_NieznaneZadanie_... – sprawdzamy gałąź default w switch (_ => throw new ArgumentOutOfRangeException).
Wymuszamy to przez rzutowanie liczby 999 na typ Zadanie.

3. Testy `ParseDouble` – format liczby

Masz w logice fajną metodę:

public static double ParseDouble(string input)
{
    if (double.TryParse(input.Replace(',', '.'),
                        NumberStyles.Float,
                        CultureInfo.InvariantCulture,
                        out double val))
        return val;
    throw new FormatException("Niepoprawna liczba.");
}

Idealny kandydat pod testy:

Kod

using System.Globalization;

namespace ObliczeniaTablica.Tests
{
    [TestClass]
    public class ParseDoubleTests
    {
        [TestMethod]
        public void ParseDouble_AkceptujeKropke()
        {
            double wynik = LogikaObliczen.ParseDouble("2.5");

            Assert.AreEqual(2.5, wynik, 1e-9);
        }

        [TestMethod]
        public void ParseDouble_AkceptujePrzecinek()
        {
            double wynik = LogikaObliczen.ParseDouble("3,14");

            Assert.AreEqual(3.14, wynik, 1e-9);
        }

        [TestMethod]
        public void ParseDouble_IgnorujeSpacjeNaBrzegach()
        {
            double wynik = LogikaObliczen.ParseDouble("  10,5  ");

            Assert.AreEqual(10.5, wynik, 1e-9);
        }

        [TestMethod]
        public void ParseDouble_NieprawidlowaLiczba_RzucaFormatException()
        {
            Assert.ThrowsException<FormatException>(
                () => LogikaObliczen.ParseDouble("abc123")
            );
        }
    }
}

Wyjaśnienie

Pierwsze trzy testy pokazują uczniowi, że:
- można wpisać liczbę z kropką,
- można użyć przecinka,
- można mieć spacje przed i po liczbie (TryParse z NumberStyles.Float to łyknie).
Ostatni test uczy, że:
- śmieci w polu wejściowym ("abc123") powodują FormatException,
- czyli to jest moment, w którym leci Twój catch (FormatException) w Program.Main().

4. Testy `WalidacjaWejscia.RzucGdyZero` osobno

Ta klasa też jest częścią logiki. Można ją przetestować bezpośrednio, żeby uczniowie zobaczyli, że walidacja też jest normalnym kodem, który testujemy.

using Microsoft.VisualStudio.TestTools.UnitTesting;
using System;
using ObliczeniaTablica.Walidacja;

namespace ObliczeniaTablica.Tests
{
    [TestClass]
    public class WalidacjaWejsciaTests
    {
        [TestMethod]
        public void RzucGdyZero_GdyZero_RzucaArgumentException()
        {
            Assert.ThrowsException<ArgumentException>(
                () => WalidacjaWejscia.RzucGdyZero(0.0, "y")
            );
        }

        [TestMethod]
        public void RzucGdyZero_GdyNieZero_NieRzuca()
        {
            // Jeżeli metoda rzuci wyjątek, test automatycznie "padnie".
            WalidacjaWejscia.RzucGdyZero(5.0, "y");
        }
    }
}

BITEDU.PL

Testy jednostkowe w Visual Studio (MSTest) – WPF i .NET MAUI (INF.04)

1) Wprowadzenie: co to są testy i po co mi to na INF.04?

2) Zasada AAA – najprościej

esty jednostkowe w Visual Studio (MSTest) — najprostsze wprowadzenie

Co można testować?

1. Metody zwracające wartość

2. Metody obliczeniowe

3. Walidację danych

4. Funkcje, które mogą rzucać wyjątek

5. Metody typu „true/false”

6. Działanie programu przy różnych kombinacjach danych

Struktura projektu testowego w Visual Studio (MSTest)

Najważniejsze atrybuty i polecenia (MSTest)

[TestClass]

[TestMethod]

Assert — serce testów

Najważniejsze polecenia Assert:

1. Assert.AreEqual(expected, actual)

2. Assert.AreNotEqual(expected, actual)

3. Assert.IsTrue(warunek)

4. Assert.IsFalse(warunek)

5. Assert.IsNull(wartość)

6. Assert.IsNotNull(wartość)

7. Assert.ThrowsException<T>(metoda)

Proste przykłady testów dla ucznia

A teraz testy:

6) Najważniejsze właściwości i atrybuty testów (MSTest)

7) Podsumowanie – co zapamiętać na INF.04

8) Zadania do samodzielnej pracy

1. Dodatkowe testy poprawnych wyników (inne dane)

Kod testów

Co tu sprawdzamy?

2. Testy `Oblicz` dla wszystkich zadań + niepoprawnego enum

Kod

Co tu się dzieje?

3. Testy `ParseDouble` – format liczby

Kod

Wyjaśnienie

4. Testy `WalidacjaWejscia.RzucGdyZero` osobno

Testy jednostkowe w Visual Studio (MSTest) – WPF i .NET MAUI (INF.04)

1) Wprowadzenie: co to są testy i po co mi to na INF.04?

2) Zasada AAA – najprościej

esty jednostkowe w Visual Studio (MSTest) — najprostsze wprowadzenie

Co można testować?

1. Metody zwracające wartość

2. Metody obliczeniowe

3. Walidację danych

4. Funkcje, które mogą rzucać wyjątek

5. Metody typu „true/false”

6. Działanie programu przy różnych kombinacjach danych

Struktura projektu testowego w Visual Studio (MSTest)

Najważniejsze atrybuty i polecenia (MSTest)

[TestClass]

[TestMethod]

Assert — serce testów

Najważniejsze polecenia Assert:

1. Assert.AreEqual(expected, actual)

2. Assert.AreNotEqual(expected, actual)

3. Assert.IsTrue(warunek)

4. Assert.IsFalse(warunek)

5. Assert.IsNull(wartość)

6. Assert.IsNotNull(wartość)

7. Assert.ThrowsException<T>(metoda)

Proste przykłady testów dla ucznia

A teraz testy:

6) Najważniejsze właściwości i atrybuty testów (MSTest)

7) Podsumowanie – co zapamiętać na INF.04

8) Zadania do samodzielnej pracy

1. Dodatkowe testy poprawnych wyników (inne dane)

Kod testów

Co tu sprawdzamy?

2. Testy Oblicz dla wszystkich zadań + niepoprawnego enum

Kod

Co tu się dzieje?

3. Testy ParseDouble – format liczby

Kod

Wyjaśnienie

4. Testy WalidacjaWejscia.RzucGdyZero osobno

2. Testy `Oblicz` dla wszystkich zadań + niepoprawnego enum

3. Testy `ParseDouble` – format liczby

4. Testy `WalidacjaWejscia.RzucGdyZero` osobno