Informatyka · Python · krok po kroku
Kilka wartości? Daj im wspólne miejsce.
Masz wyniki trzech rund gry. Zamiast pisać wynik1, wynik2 i wynik3, zapisz je na jednej liście. Potem łatwo dopiszesz czwartą rundę.
- Szkoła podstawowa
- Kod z objaśnieniami
- Trudniejsze zadania w biurku
Po tej lekcji: odczytasz element listy, zmienisz go, przejdziesz po kolekcji i odróżnisz listę od krotki.
Zakres podstawowy · materiał otwarty
Lista przechowuje elementy w kolejności.
Listę zapisujemy w nawiasach kwadratowych: wyniki = [4, 7, 5]. Przecinki rozdzielają elementy. Mogą się powtarzać — dwie rundy mogą dać ten sam wynik.
Często na lekcji mówimy na takie dane „tablica”. W Pythonie podstawowym narzędziem jest lista: może zmieniać długość i mieścić wartości różnych typów. W naszych przykładach używamy jednego rodzaju danych, żeby było czytelnie. Lista nie jest tym samym typem co tablica array, którą pokażemy w rozszerzeniu.
Pierwszy element ma indeks 0.
wyniki = [4, 7, 5]
print(wyniki[0])
print(wyniki[2])
print(len(wyniki))4 5 3
- Indeks to numer miejsca liczony od zera. Trzy elementy mają indeksy 0, 1, 2. Próba wyniki[3] da IndexError.
- len zwraca liczbę elementów. To nie jest indeks ostatniego elementu.
Sprawdź w działaniu
Otwórz szufladę po indeksie.
Wybierz listę albo krotkę, kliknij indeks, spróbuj zmienić wartość i dopisać element. Zobacz też, dlaczego indeks równy długości nie pasuje do odczytu.
Listę można zmieniać i wydłużać.
wyniki[1] = 9 podmienia drugi element. wyniki.append(6) dopisuje 6 na końcu. Kropka znaczy, że wywołujemy metodę należącą do tej listy. Append zmienia listę, nie tworzy osobnego wyniku do przypisania.
wyniki.pop() usuwa ostatni element i go zwraca. Nie wywołuj pop na pustej liście. Lista [] jest poprawna, ale nie ma elementu pod indeksem 0.
Przed zmianą i po zmianie.
wyniki = [4, 7, 5]
wyniki[1] = 9
wyniki.append(6)
print(wyniki)[4, 9, 5, 6]
For pobiera wartości po kolei.
for wynik in wyniki bierze kolejne wartości, a nie ich indeksy. Możesz je wypisywać albo dodawać do sumy. sum(wyniki) jest gotową funkcją sumującą liczby. Na początek zobacz również dłuższy zapis.
Policzmy punkty ze wszystkich rund.
wyniki = [4, 7, 5]
suma = 0
for wynik in wyniki:
suma = suma + wynik
print(suma)
print(sum(wyniki))16 16
Krotka: kolejność zostaje, elementów nie podmieniasz.
Krotkę zapisujemy np. punkt = (3, 5). Możesz odczytać punkt[0] i przejść po niej pętlą, ale punkt[0] = 9 spowoduje TypeError. To wygodny zapis kilku wartości, które mają pozostać razem.
Jednoelementowa krotka potrzebuje przecinka: (3,). Samo (3) jest liczbą w nawiasach, nie krotką. Krotka nie ma metody append.
Dwie współrzędne w jednym zapisie.
punkt = (3, 5)
x, y = punkt
print(x)
print(y)3 5
- Rozpakowanie przypisuje kolejno dwie wartości do dwóch nazw. Liczba nazw musi pasować do liczby elementów.
Słownik: szukasz po nazwie, a nie po numerze.
Słownik przechowuje pary klucz → wartość. plecak = {"zeszyty": 3, "dlugopisy": 2} pozwala odczytać plecak["zeszyty"]. To inne pytanie niż „co jest na miejscu 0?”.
Klucze są unikatowe. Przypisanie plecak["zeszyty"] = 4 aktualizuje wartość. Odczyt nieistniejącego klucza przez nawiasy daje KeyError. W biurku zobaczysz, jak bezpiecznie zliczać dane słownikiem.
Ćwiczenie z pomocą · samodzielna praca
Dopisz wynik czwartej rundy.
Utwórz listę [3, 5, 2]. Wczytaj jedną liczbę całkowitą 0–10, dopisz ją na końcu i wypisz w osobnych wierszach wszystkie cztery wyniki, a potem ich sumę.
Wejście: 4 Wyjście: 3 5 2 4 14
? Potrzebujesz pomocy? Rozwiązuj krok po kroku.
Krok 1 — pokaż podpowiedź
Utwórz listę i użyj append z liczbą zwróconą przez int(input()).
Krok 2 — pokaż podpowiedź
Pętla for wypisze elementy w kolejności.
Krok 3 — pokaż podpowiedź
Sumę wypisz już po pętli. Dla dopisanego 0 suma wyniesie 10.
Otwórz tylko tyle podpowiedzi, ile potrzebujesz. Po każdym kroku wróć do zadania i sprawdź wynik.
Ćwiczenie z pomocą · samodzielna praca
Odczytaj punkt i utwórz nowy.
Masz krotkę punkt = (2, 4). Wczytaj przesunięcie dx jako liczbę całkowitą -10–10. Utwórz nową krotkę z x zwiększonym o dx i niezmienionym y. Wypisz współrzędne nowego punktu w jednym wierszu, oddzielone spacją.
Wejście: 3 Wyjście: 5 4
? Potrzebujesz pomocy? Rozwiązuj krok po kroku.
Krok 1 — pokaż podpowiedź
Odczytaj x z punkt[0], a y z punkt[1].
Krok 2 — pokaż podpowiedź
Nie podmieniaj elementu starej krotki. Utwórz nową: (nowe_x, y).
Krok 3 — pokaż podpowiedź
Print z dwoma argumentami rozdzieli liczby spacją.
Otwórz tylko tyle podpowiedzi, ile potrzebujesz. Po każdym kroku wróć do zadania i sprawdź wynik.
Podsumowanie
Sprawdź, czy potrafisz to wyjaśnić.
- Wskaż różnicę między długością listy a ostatnim indeksem.
- Zmień element i dopisz nowy, używając różnych operacji.
- Odróżnij listę, krotkę i słownik.
- Nie nazywaj listy typem array — podobne zastosowanie nie oznacza tego samego typu.
Po zalogowaniu zobaczysz dodatkowe lekcje i materiały oznaczone jako rozszerzenie. Podstawowe quizy i zadania pozostają dostępne w biurku.
Dalej na swoim koncie
Rozgrzewki, quiz i zadania są w biurku ucznia.
Teoria jest otwarta dla wszystkich. Żeby rozwiązywać zadania, zapisywać szkice i widzieć swój postęp, zaloguj się.
Zaloguj się →