INF.04 · C# · lekcja 3

Zmienne i typy danych w C#

Dobierz typ do informacji

  • Zrozum
  • Sprawdź
  • Napisz sam

Po tej lekcji: dobierz typ do informacji

Dzisiaj zrobisz konkretną rzecz

Każdy program, nawet najprostszy, musi gdzieś przechowywać dane — wiek ucznia, cenę produktu, imię klienta. Zmienne to pudełka, w których program trzyma te informacje, żeby mógł ich użyć później. Bez zmiennych nie da się napisać niczego sensownego — ani kalkulatora, ani aplikacji z bazą danych.

Wyobraź sobie system rezerwacji biletów do kina. Program musi pamiętać: ile lat ma widz (int wiek), ile kosztuje bilet (double cena), czy widz ma zniżkę studencką (bool jestStudentem) i jak się nazywa film (string tytul). Każda z tych informacji to osobna zmienna innego typu — i dopiero razem pozwalają programowi policzyć, ile widz ma zapłacić.

Sprawdź w działaniu

Dobierz typ do informacji

Najpierw przewidź wynik. Zmień dane w modelu i porównaj efekt. Spróbuj także przypadku granicznego, a nie tylko pierwszego poprawnego przykładu.

Ta interakcja wymaga włączonego JavaScriptu.

Model pokazuje wybraną zasadę. Nie uruchamia ani nie ocenia wklejonego kodu C#.

1. Przygotuj i uruchom własny projekt

2. Najpierw mały przykład

Wykonaj tę próbę przed dłuższym rozwiązaniem. Deklaracja ma postać typ nazwa = wartość;. Sufiks m wybiera decimal. bool przechowuje true/false, a $ przed napisem pozwala wstawić wartości w klamrach.

Program.cscsharp
int sztuki = 3;
decimal cena = 2.50m;
string nazwa = "Zeszyt";
bool dostepny = sztuki > 0;
Console.WriteLine($"{nazwa}: {sztuki} szt.; dostępny: {dostepny}");
Wynik
Zeszyt: 3 szt.; dostępny: True
  1. Co sprawdzić? Zmień jedną wartość i przed uruchomieniem zapisz przewidywany rezultat. Porównaj go z opisem wyniku; przy błędzie wróć do konkretnej instrukcji.

Jak to działa — 1

Zmienna to nazwane miejsce w pamięci komputera, w którym przechowujesz jedną wartość określonego typu. W C# każda zmienna ma typ, który mówi, jakiego rodzaju dane może przechowywać: int — liczby całkowite, double — liczby z częścią dziesiętną, string — tekst, bool — wartość prawda/fałsz (true/false), char — pojedynczy znak.

Zanim użyjesz zmiennej, musisz ją zadeklarować, czyli podać jej typ i nazwę, np. int wiek;. Możesz od razu nadać jej wartość: int wiek = 17;. C# jest językiem silnie typowanym — raz zadeklarowana jako int zmienna nie przyjmie potem tekstu.

3. Pełny przykład — czytaj od Main

Teraz zastąp Program.cs tym programem. Zanim uruchomisz, znajdź dane wejściowe, operację i miejsce prezentacji wyniku. W tym wariancie zachowujemy jawny Main. Nie wklejaj kilku pełnych programów do jednego pliku.

Program.cs — osobne uruchomieniecsharp
using System;

class Program
{
    static void Main()
    {
        string tytulFilmu = "Diuna: Część Trzecia";
        int wiekWidza = 17;
        double cenaBiletu = 24.50;
        bool jestStudentem = false;

        if (jestStudentem)
        {
            cenaBiletu = cenaBiletu * 0.8;
        }

        Console.WriteLine("Film: " + tytulFilmu);
        Console.WriteLine("Wiek widza: " + wiekWidza);
        Console.WriteLine("Cena biletu: " + cenaBiletu + " zł");
    }
}
  1. Prześledź kod Na górze deklarujemy cztery zmienne różnych typów — to jest właśnie ten moment, w którym program „zapamiętuje” dane o widzu i filmie. Zwróć uwagę na cenaBiletu — to double, a nie int, bo cena ma grosze (24.50, nie 24). W instrukcji if sprawdzamy, czy jestStudentem ma wartość true — jeśli tak, obniżamy cenę o 20%. Na końcu Console.WriteLine wypisuje wynik na ekranie, łącząc tekst ze zmiennymi znakiem +.

Sprawdź, zanim przepiszesz cały program

Najczęstszy błąd to próba wpisania tekstu do zmiennej typu int, np. int wiek = "siedemnaście"; — C# od razu zgłosi błąd kompilacji, bo tekst i liczba to różne typy. Drugi częsty błąd to pomylenie int z double przy cenach — jeśli zadeklarujesz cenę jako int, C# obetnie grosze (24.50 zamieni się na 24). Trzeci błąd to zapomnienie średnika na końcu linijki.

Ćwiczenie z pomocą · samodzielna praca

4. Teraz Twoja zmiana

Zmień wartości zmiennych tak, żeby widz był studentem (jestStudentem = true) i uruchom program ponownie. Sprawdź, czy cena faktycznie się zmniejszyła o 20%. Potem dodaj piątą zmienną int liczbaMiejsc i wypisz ją razem z resztą danych.

Oczekiwany rezultat
Spełnij warunki polecenia. Zapisz wejście, otrzymany wynik i wyjaśnij, która część kodu za niego odpowiada.
Potrzebujesz pomocy? Rozwiązuj krok po kroku.
Krok 1 — pokaż podpowiedź

Wróć do podstawowej formy oraz objaśnienia: Deklaracja ma postać typ nazwa = wartość;. Sufiks m wybiera decimal. bool przechowuje true/false, a $ przed napisem pozwala wstawić wartości w klamrach.

Krok 2 — pokaż podpowiedź

Zmień tylko część potrzebną do polecenia. Zachowaj działającą wersję przed zmianą i uruchamiaj po każdym małym etapie.

Krok 3 — pokaż podpowiedź

Sprawdź przypadek zwykły i graniczny; porównaj z regułą: Zeszyt: 3 szt.; dostępny: True

Otwórz tylko tyle podpowiedzi, ile potrzebujesz. Po każdym kroku wróć do zadania i sprawdź wynik.

5. Sprawdź rozumienie, nie tylko uruchomienie

Dalej na swoim koncie

Rozgrzewki, quiz i zadania są w biurku ucznia.

Teoria jest otwarta dla wszystkich. Żeby rozwiązywać zadania, zapisywać szkice i widzieć swój postęp, zaloguj się.

Zaloguj się →
Źródła i dalsza nauka