Informatyka · Grafika komputerowa
Raster i wektor — obraz pod lupą
Logo na plakacie ma być ostre, a zdjęcie ma zachować szczegóły. Zobaczmy, dlaczego nie przygotujemy ich w ten sam sposób.
- Zobacz mechanizm
- Wykonaj w programie
- Sprawdź własny wynik
Po tej lekcji: Rozpoznasz raster i wektor, policzysz piksele oraz dobierzesz format do zadania.
Zakres podstawowy · materiał otwarty
Co właściwie zapisuje plik?
Zdjęcie rastrowe to siatka próbek koloru — pikseli. Obraz 800 × 600 ma 800 kolumn i 600 wierszy. Wektor opisuje obiekty, np. środek i promień koła albo przebieg krzywej. Program rysuje je ponownie w wybranej wielkości.
Dlatego prosty znak dobrze sprawdza się jako wektor, a fotografia jako raster. SVG może też zawierać osadzone zdjęcie: rozszerzenie pliku nie zamienia jego pikseli w krzywe.
Sprawdź w działaniu
Powiększ ten sam znak
Przewidź, po której stronie zobaczysz schodki. Zmień powiększenie i składową czerwoną koloru.
Cztery rzeczy, których nie mylimy
| Parametr | Co oznacza | Przykład |
|---|---|---|
| Wymiary w pikselach | Ile próbek zapisano w rastrze | 800 × 600 = 480 000 pikseli |
| RGB | Trzy składowe światła: czerwona, zielona i niebieska | 8 bitów na kanał: wartości 0–255 |
| Alfa | Stopień przezroczystości | 0 — niewidoczne, 255 — nieprzezroczyste przy 8 bitach |
| PPI | Gęstość pikseli przy zadanym rozmiarze wydruku | Zmiana samej metadanej nie dodaje szczegółów |
Ile to danych?
800 × 600 × 3 = 1 440 000 bajtów dla samych kanałów RGB po jednym bajcie na kanał. To 1406,25 KiB (dzielimy przez 1024). Plik może mieć inną wielkość: dochodzą nagłówki, metadane oraz kompresja. Nie oceniaj liczby pikseli po liczbie megabajtów.
Sprawdź w swoich programach
-
W Inkscape narysuj koło narzędziem Elipsa. Zapisz jako SVG.Oczekiwany wynikPlik opisuje figurę. Zachowaj projekt.
-
Wyeksportuj zaznaczenie do PNG, ustawiając szerokość 32 px. Otwórz ten PNG w GIMP.Oczekiwany wynikPowstaje mała siatka pikseli.
-
Powiększ widok obu plików, nie nadpisuj jeszcze ich wymiarów. Porównaj krawędź.Oczekiwany wynikSVG przelicza figurę, PNG pokazuje próbki.
-
W GIMP sprawdź Obraz → Skaluj obraz. Zwiększ szerokość kopii do 320 px.Oczekiwany wynikPlik ma więcej pikseli, ale nie odzyskał źródłowych detali.
Dobierz zapis do treści
| Treść | Dobry punkt wyjścia | Uwaga |
|---|---|---|
| Fotografia | JPEG lub WebP | Dobierz jakość; zwykły JPEG nie zapisuje alfy |
| Zrzut z tekstem i ostrymi liniami | PNG | Bezstratny, może być cięższy od JPEG dla zdjęcia |
| Logo z figur i napisów | SVG | Zachowaj wektor; odbiorca musi obsługiwać format |
Ćwiczenie z pomocą · samodzielna praca
Ikona do aplikacji
Przygotuj koło z literą w środku. Zapisz SVG i PNG o szerokości 64 px. Podaj, który plik dałbyś do dalszej edycji znaku.
Dwa pliki i krótkie uzasadnienie.
? Potrzebujesz pomocy? Rozwiązuj krok po kroku.
Krok 1 — pokaż podpowiedź
Zapis SVG zachowuje obiekty.
Krok 2 — pokaż podpowiedź
Eksport PNG zapisuje wynik w pikselach.
Otwórz tylko tyle podpowiedzi, ile potrzebujesz. Po każdym kroku wróć do zadania i sprawdź wynik.
Ćwiczenie z pomocą · samodzielna praca
Policz przed eksportem
Obraz RGB ma 1000 × 500 pikseli, po 1 bajcie na kanał. Policz liczbę pikseli i bajtów bez kompresji.
Podaj działanie i jednostkę.
? Potrzebujesz pomocy? Rozwiązuj krok po kroku.
Krok 1 — pokaż podpowiedź
Najpierw szerokość razy wysokość.
Krok 2 — pokaż podpowiedź
Wynik pomnóż przez 3, nie przez 8.
Otwórz tylko tyle podpowiedzi, ile potrzebujesz. Po każdym kroku wróć do zadania i sprawdź wynik.
Podsumowanie
Co warto zapamiętać
- Rozpoznasz raster i wektor, policzysz piksele oraz dobierzesz format do zadania.
- Otwórz zapisany wynik w programie odbiorcy. Sprawdź, czy działa bez Twojej pomocy.
- Wskaż jedną decyzję w swojej pracy i wyjaśnij jej skutek.
Po zalogowaniu zobaczysz dodatkowe lekcje i materiały oznaczone jako rozszerzenie. Podstawowe quizy i zadania pozostają dostępne w biurku.
Dalej na swoim koncie
Rozgrzewki, quiz i zadania są w biurku ucznia.
Teoria jest otwarta dla wszystkich. Żeby rozwiązywać zadania, zapisywać szkice i widzieć swój postęp, zaloguj się.
Zaloguj się →