Prawo i etyka w informatyce — RODO, prawa autorskie i licencje

Znalezienie obrazu w wyszukiwarce nie przenosi praw do niego. Brak znaku wodnego też nie jest zgodą. Ustal autora, źródło, konkretną licencję i planowany sposób użycia. Możesz korzystać z własnego utworu lub materiału udostępnionego na pasujących warunkach; ustawowe wyjątki mają własne przesłanki. Nie zakładaj, że dopisek „do szkoły” pozwala udostępnić wszystko publicznie.

Dla przykładowego utworu zapis może mieć postać: „Autor: [imię/pseudonim], źródło: [adres], CC BY 4.0: [adres licencji], zmiany: kadrowanie”. Wstaw rzeczywiste, sprawdzone informacje, a nie nawiasy. Licencja nie zastępuje innych potrzebnych zgód, np. dotyczących wizerunku. Sam link do wyszukiwarki nie wskazuje pierwotnego źródła.

Informacja jest daną osobową, jeśli odnosi się do zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osoby. Samo imię w oderwaniu od kontekstu i imię z klasą, zdjęciem oraz szkołą dają różne możliwości identyfikacji. Pseudonim nie gwarantuje anonimowości. Nie publikuj prac z prawdziwymi listami klasy w tym ćwiczeniu.

Administrator ustala cel i podstawę przetwarzania oraz odpowiada za spełnienie obowiązków. Zgoda jest jedną z podstaw art. 6 RODO; istnieją też np. obowiązek prawny i umowa. Checkbox nie rozwiązuje automatycznie kwestii zgodności. W szkole nie ustalasz samowolnie podstawy działania rzeczywistego systemu.

Poza minimalizacją potrzebne są jasna informacja dla osoby, właściwy czas przechowywania, poprawność danych, zabezpieczenia i kontrola dostępu. Dane zebrane na jeden cel nie są automatycznie do dowolnego innego użycia.

RODO przewiduje m.in. dostęp do danych, sprostowanie i — w określonych sytuacjach — usunięcie. Przykład przesłanki usunięcia: dane nie są już potrzebne do celu. Przykład wyjątku: dalsze przetwarzanie jest potrzebne do wykonania obowiązku prawnego. Nie obiecuj bezwarunkowego skasowania każdej dokumentacji na żądanie. Odwołaj się do art. 17 i informacji administratora, zamiast zgadywać na podstawie jednego checkboxa.

Nie podszywaj się pod innych, nie rozsyłaj ośmieszających materiałów i nie publikuj czyjegoś kontaktu jako żartu. Kopiowanie cudzej pracy bez oznaczenia źródła może być plagiatem, a nie tylko złym stylem. Piracki program może naruszać prawa, szkodzić autorom i narażać użytkownika na złośliwy dodatek. Zgłaszaj problem nauczycielowi, nie urządzaj publicznego odwetu.

Publikacja może pozostawić kopie i zrzuty nawet po usunięciu posta. Dostępność jest częścią odpowiedzialnego projektu: podpisy do filmu, kontrast, tekst alternatywny i czytelna obsługa pomagają osobom z różnymi potrzebami. Pamiętaj też o osobach bez nowego sprzętu lub stałego internetu; udostępnij prostszy format i możliwość pracy w szkole.

Wybierz materiał z konkretną licencją CC BY 4.0 i przygotuj podpis z autorem, źródłem, licencją oraz informacją o zmianach. Nie publikuj go nigdzie w ramach ćwiczenia.

Dla jednorazowej informacji e-mail oceń potrzebę: adresu e-mail, PESEL, klasy i ulubionego koloru.