Instalacja i konfiguracja środowiska SZBD (XAMPP)

Po co się tego uczymy?

Zanim napiszesz choć jedną linijkę SQL-a, musisz mieć gdzie ją uruchomić. XAMPP to najprostszy sposób, żeby w kilka minut postawić na własnym komputerze pełne środowisko z serwerem MySQL/MariaDB i graficznym narzędziem phpMyAdmin — i to jest dokładnie to środowisko, którego używa się na egzaminie INF.03.

Teoria

XAMPP to darmowy pakiet instalacyjny zawierający kilka programów naraz: serwer Apache (do stron internetowych), serwer bazy danych MySQL/MariaDB, PHP oraz phpMyAdmin — graficzną nakładkę do zarządzania bazami danych bez pisania poleceń administracyjnych ręcznie.

Kroki instalacji i uruchomienia:
1. Pobierz instalator XAMPP ze strony producenta (apachefriends.org) dla swojego systemu operacyjnego.
2. Zainstaluj, zaznaczając przynajmniej moduły Apache i MySQL/MariaDB.
3. Uruchom XAMPP Control Panel i kliknij Start przy Apache oraz przy MySQL — oba powinny zmienić kolor na zielony.
4. Otwórz przeglądarkę i wejdź na adres http://localhost/phpmyadmin — to jest panel do zarządzania bazami danych.
5. W phpMyAdmin możesz kliknąć "Nowa" i utworzyć bazę danych graficznie, albo przejść do zakładki SQL i wkleić tam dowolne polecenia z tego kursu.

Domyślnie MySQL w XAMPP działa na koncie root bez hasła — to wygodne do nauki, ale nigdy nie powinno tak zostać na serwerze dostępnym z internetu (patrz lekcja o uprawnieniach).

Przykład z życia

Na egzaminie praktycznym INF.03 dostajesz komputer z już zainstalowanym XAMPP-em — musisz umieć samodzielnie uruchomić usługi Apache i MySQL z poziomu XAMPP Control Panel i przejść do phpMyAdmin, zanim w ogóle zaczniesz wykonywać właściwe zadanie.

Kod (SQL)

-- Po uruchomieniu MySQL w XAMPP i wejściu do zakładki SQL w phpMyAdmin,

-- możesz od razu sprawdzić, że wszystko działa:


SELECT VERSION();

CREATE DATABASE IF NOT EXISTS test_instalacji;
SHOW DATABASES;

Komentarz i wyjaśnienie kodu

SELECT VERSION() od razu potwierdza, że serwer MySQL/MariaDB faktycznie działa i odpowiada na zapytania. CREATE DATABASE tworzy testową bazę, a SHOW DATABASES pokazuje pełną listę baz danych dostępnych w tej instalacji — jeśli test_instalacji pojawi się na liście, środowisko jest poprawnie skonfigurowane.

Ćwiczenie samodzielne

Zainstaluj XAMPP na swoim komputerze (jeśli jeszcze nie masz), uruchom Apache i MySQL, wejdź do phpMyAdmin i wykonaj polecenia z kodu powyżej.

Zadania do pracy własnej

Zadanie 1. Import bazy sklepu 2P

Uwaga przed importem: plik z bazą jest spakowany jako .gz. phpMyAdmin w XAMPP przyjmuje takie pliki bez rozpakowywania. Jeżeli po pobraniu nazwa wygląda np. sklep_muzyczny.sql_.gz i import nie przejdzie, zmień nazwę pliku na sklep_muzyczny.sql.gz, a potem wybierz go w zakładce Importuj.

Baza do pracy: Sklep muzyczny 2P (.sql.gz). Zaimportuj spakowany plik SQL w XAMPP/phpMyAdmin, a następnie wykonaj zapytania.
1. Zaimportuj plik SQL przez phpMyAdmin.
2. Sprawdź, czy powstały wszystkie tabele.
3. Wykonaj eksport całej bazy do pliku SQL.
4. Wykonaj eksport tylko jednej tabeli.
5. Usuń bazę testową po wykonaniu kopii.
6. Przywróć bazę z wyeksportowanego pliku.
7. Porównaj liczbę rekordów przed i po imporcie.
8. Zmień nazwę pliku kopii według schematu data_nazwa_bazy.sql.
9. Wskaż różnicę między eksportem struktury a eksportem struktury z danymi.
10. Opisz, co zrobić, gdy import kończy się błędem kodowania znaków.
Zadanie 2. Import bazy apteki

Uwaga przed importem: plik z bazą jest spakowany jako .gz. phpMyAdmin w XAMPP przyjmuje takie pliki bez rozpakowywania. Jeżeli po pobraniu nazwa wygląda np. sklep_muzyczny.sql_.gz i import nie przejdzie, zmień nazwę pliku na sklep_muzyczny.sql.gz, a potem wybierz go w zakładce Importuj.

Baza do pracy: Apteka Zdrowie (.sql.gz). Zaimportuj spakowany plik SQL w XAMPP/phpMyAdmin, a następnie wykonaj zapytania.
1. Zaimportuj plik SQL przez phpMyAdmin.
2. Sprawdź, czy powstały wszystkie tabele.
3. Wykonaj eksport całej bazy do pliku SQL.
4. Wykonaj eksport tylko jednej tabeli.
5. Usuń bazę testową po wykonaniu kopii.
6. Przywróć bazę z wyeksportowanego pliku.
7. Porównaj liczbę rekordów przed i po imporcie.
8. Zmień nazwę pliku kopii według schematu data_nazwa_bazy.sql.
9. Wskaż różnicę między eksportem struktury a eksportem struktury z danymi.
10. Opisz, co zrobić, gdy import kończy się błędem kodowania znaków.
Zadanie 3. Import bazy siłowni

Uwaga przed importem: plik z bazą jest spakowany jako .gz. phpMyAdmin w XAMPP przyjmuje takie pliki bez rozpakowywania. Jeżeli po pobraniu nazwa wygląda np. sklep_muzyczny.sql_.gz i import nie przejdzie, zmień nazwę pliku na sklep_muzyczny.sql.gz, a potem wybierz go w zakładce Importuj.

Baza do pracy: Siłownia FitZone (.sql.gz). Zaimportuj spakowany plik SQL w XAMPP/phpMyAdmin, a następnie wykonaj zapytania.
1. Zaimportuj plik SQL przez phpMyAdmin.
2. Sprawdź, czy powstały wszystkie tabele.
3. Wykonaj eksport całej bazy do pliku SQL.
4. Wykonaj eksport tylko jednej tabeli.
5. Usuń bazę testową po wykonaniu kopii.
6. Przywróć bazę z wyeksportowanego pliku.
7. Porównaj liczbę rekordów przed i po imporcie.
8. Zmień nazwę pliku kopii według schematu data_nazwa_bazy.sql.
9. Wskaż różnicę między eksportem struktury a eksportem struktury z danymi.
10. Opisz, co zrobić, gdy import kończy się błędem kodowania znaków.

Typowe błędy

Najczęstszy problem to konflikt portów — jeśli na komputerze działa już inny program używający portu 80 (Apache) albo 3306 (MySQL), XAMPP nie uruchomi usługi i trzeba albo zamknąć konkurencyjny program, albo zmienić port w konfiguracji. Drugi problem: zapominanie, że zamknięcie okna XAMPP Control Panel może (zależnie od ustawień) zatrzymać usługi — warto to sprawdzić przed rozpoczęciem pracy. Trzeci: praca na koncie root bez hasła poza własnym komputerem do nauki.

Nawiązanie do egzaminu zawodowego

To realizacja efektu INF.03.4.3 ("korzysta z systemów zarządzania bazami danych", w tym "instaluje SZBD" i "konfiguruje SZBD") — a XAMPP to dokładnie środowisko wskazane w przykładowym zadaniu praktycznym z informatora CKE dla INF.03.