Konstruktory (zwykły i kopiujący) i destruktor

Po co się tego uczymy?

Bez konstruktora tworzenie w pełni wypełnionego obiektu wymaga kilku osobnych linii kodu za każdym razem, co jest niewygodne i łatwo o pomyłkę (np. zapomnienie ustawienia jednego pola). Konstruktor gwarantuje, że obiekt od razu "rodzi się" w poprawnym, kompletnym stanie.

Teoria

W Lekcjach 9-10 tworzyłeś obiekt przez new Film(), a potem RĘCZNIE przypisywałeś wartości polom w kolejnych liniach. Konstruktor pozwala zrobić to od razu, w jednym kroku, w momencie tworzenia obiektu.

Konstruktor to specjalna metoda o TAKIEJ SAMEJ nazwie jak klasa, bez typu zwracanego, wywoływana automatycznie przy każdym new:
public Film(string tytul, int rok, double cena) { Tytul = tytul; Rok = rok; Cena = cena; }
Użycie: Film film1 = new Film("Diuna", 2021, 12.99); — obiekt jest od razu w pełni wypełniony.

Konstruktory można PRZECIĄŻAĆ (dokładnie jak zwykłe metody, Lekcja 7) — klasa może mieć kilka konstruktorów o różnej liczbie parametrów, np. jeden przyjmujący wszystkie dane, drugi ustawiający tylko część, a resztę na wartości domyślne.

Konstruktor kopiujący tworzy nowy obiekt jako KOPIĘ istniejącego, przyjmując jako parametr obiekt tej samej klasy i przepisując z niego wartości pól:
public Film(Film inny) { Tytul = inny.Tytul; Rok = inny.Rok; Cena = inny.Cena; }
Użycie: Film kopia = new Film(film1); — kopia ma te same wartości co film1, ale jest CAŁKOWICIE NIEZALEŻNYM obiektem (zmiana pola w kopii nie wpływa na oryginał).

Destruktor to metoda wywoływana, gdy obiekt jest usuwany z pamięci przez tzw. Garbage Collector (.NET sam automatycznie zarządza pamięcią, w przeciwieństwie do C++) — w C# destruktory są rzadko potrzebne w praktyce, ale warto wiedzieć, że istnieją, do zwalniania rzadkich, specjalnych zasobów: ~Film() { ... }

Przykład z życia

Zamawiając samochód u dealera, od razu podajesz wszystkie parametry (kolor, silnik, wyposażenie) — samochód nie "powstaje" najpierw pusty, żeby dopiero potem ktoś ręcznie dokładał mu kolor i silnik. To dokładnie rola konstruktora.

Kod (C#)

using System;

class Film
{
    public string Tytul;
    public int Rok;
    public double Cena;

    // konstruktor - wypełnia obiekt od razu przy tworzeniu
    public Film(string tytul, int rok, double cena)
    {
        Tytul = tytul;
        Rok = rok;
        Cena = cena;
    }

    // konstruktor kopiujący - tworzy NIEZALEŻNĄ kopię innego filmu
    public Film(Film inny)
    {
        Tytul = inny.Tytul;
        Rok = inny.Rok;
        Cena = inny.Cena;
    }

    public void WyswietlInfo()
    {
        Console.WriteLine(Tytul + " (" + Rok + ") - " + Cena + " zł");
    }
}

class Program
{
    static void Main()
    {
        Film film1 = new Film("Diuna: Część Trzecia", 2026, 12.99);
        film1.WyswietlInfo();

        Film kopia = new Film(film1); // konstruktor kopiujący
        kopia.Cena = 9.99; // zmiana kopii NIE wpływa na film1

        Console.WriteLine("Oryginał: ");
        film1.WyswietlInfo();
        Console.WriteLine("Kopia (z inną ceną): ");
        kopia.WyswietlInfo();
    }
}

Komentarz i wyjaśnienie kodu

Zwróć uwagę, że oba konstruktory mają TĘ SAMĄ nazwę (Film) — C# rozróżnia je po parametrach, dokładnie jak przy przeciążaniu zwykłych metod (Lekcja 7). Kluczowe w konstruktorze kopiującym jest to, że kopia i film1 to DWA OSOBNE obiekty w pamięci — zmiana kopia.Cena w żaden sposób nie zmienia film1.Cena, mimo że na starcie miały identyczne wartości.

Ćwiczenie samodzielne

Dodaj do klasy Osoba (z Lekcji 10) konstruktor przyjmujący imię i wiek, i użyj go do utworzenia trzech obiektów w jednej linii każdy.

Plac zabaw — wypróbuj online

Poniższy kod wykonuje się od razu w Twojej przeglądarce — nic nie trzeba instalować. Zmień kod i kliknij „Uruchom”.

CSHARP

using System;

class Film
{
    public string Tytul;
    public int Rok;
    public double Cena;

// konstruktor - wypełnia obiekt od razu przy tworzeniu
    public Film(string tytul, int rok, double cena)
    {
        Tytul = tytul;
        Rok = rok;
        Cena = cena;
    }

// konstruktor kopiujący - tworzy NIEZALEŻNĄ kopię innego filmu
    public Film(Film inny)
    {
        Tytul = inny.Tytul;
        Rok = inny.Rok;
        Cena = inny.Cena;
    }

public void WyswietlInfo()
    {
        Console.WriteLine(Tytul + " (" + Rok + ") - " + Cena + " zł");
    }
}

class Program
{
    static void Main()
    {
        Film film1 = new Film("Diuna: Część Trzecia", 2026, 12.99);
        film1.WyswietlInfo();

Film kopia = new Film(film1); // konstruktor kopiujący
        kopia.Cena = 9.99; // zmiana kopii NIE wpływa na film1

Console.WriteLine("Oryginał: ");
        film1.WyswietlInfo();
        Console.WriteLine("Kopia (z inną ceną): ");
        kopia.WyswietlInfo();
    }
}

Zadania do pracy własnej

Dodaj konstruktor do klasy Prostokat z Lekcji 11, przyjmujący szerokość i wysokość jako parametry.
Zdefiniuj klasę Produkt z konstruktorem przyjmującym nazwę i cenę, oraz DRUGIM, przeciążonym konstruktorem bez parametrów, ustawiającym domyślną nazwę "Nieznany produkt" i cenę 0.
Zdefiniuj klasę Pracownik z pełnym konstruktorem (imię, stanowisko, pensja) oraz konstruktorem kopiującym. Utwórz pracownika, następnie jego kopię z podwyższoną pensją (symulacja awansu) — tak, żeby oryginalny obiekt pozostał niezmieniony, a program wypisał dane obu wersji do porównania.

Typowe błędy

Częsty błąd to nadanie konstruktorowi innej nazwy niż nazwa klasy — C# rozpozna to wtedy jako zwykłą metodę, a nie konstruktor, i nie będzie wywoływana automatycznie przy new. Drugi błąd: dodanie konstruktorowi typu zwracanego (np. void) — konstruktory NIGDY nie mają typu zwracanego, nawet void. Trzeci: przekonanie, że przypisanie Film kopia = film1; (bez new i konstruktora kopiującego) tworzy niezależną kopię — w rzeczywistości kopia wskazywałaby na TEN SAM obiekt co film1, więc zmiana jednego zmieniłaby też drugi.

Nawiązanie do egzaminu zawodowego

To realizacja efektu INF.04.4.6 z podstawy programowej: "definiuje klasy" — konkretnie kryterium dotyczące konstruktorów, w tym KONSTRUKTORA KOPIUJĄCEGO wymienionego wprost w oficjalnym tekście podstawy, oraz destruktora.