Ochrona przeciwpożarowa i postępowanie w sytuacjach awaryjnych

Po co się tego uczymy?

W sytuacji realnego zagrożenia nie ma czasu na zastanawianie się, co robić — znajomość procedury na pamięć, wyćwiczona wcześniej, może w krytycznym momencie uratować zdrowie lub życie Twoje i innych osób w pracowni.

Teoria

Pracownia komputerowa, ze względu na dużą liczbę urządzeń elektrycznych, jest miejscem o podwyższonym ryzyku pożarowym w porównaniu do zwykłej sali lekcyjnej.

Klasy pożarów (uproszczony podział istotny dla stanowiska komputerowego):
Pożary grupy A — materiały stałe (papier, drewno, tworzywa sztuczne obudów).
Pożary grupy B — ciecze palne.
Pożary grupy C — gazy.
Pożary urządzeń elektrycznych pod napięciem wymagają szczególnej ostrożności — nigdy nie gasi się ich wodą (ryzyko porażenia prądem)! Do tego celu służą gaśnice proszkowe lub śniegowe (CO2), oznaczone odpowiednim symbolem dopuszczającym gaszenie urządzeń pod napięciem.

Zasady korzystania z gaśnicy (skrót PASS): Pociągnij zawleczkę zabezpieczającą, Ackuruj (wyceluj) dyszę w podstawę ognia, Ściśnij dźwignię, Skieruj strumień ruchem wachlarza po podstawie płomieni.

Drogi ewakuacyjne muszą być zawsze odblokowane i wolne od przeszkód — meble, kartony czy inne przedmioty pozostawione na drodze ewakuacyjnej to poważne zagrożenie w sytuacji realnego pożaru, kiedy liczy się każda sekunda.

Postępowanie przy pożarze lub innej sytuacji awaryjnej — zawsze w tej kolejności: zachowaj spokój, jeśli to bezpiecznie możliwe odłącz zasilanie, powiadom innych i uruchom alarm, opuść budynek najbliższą oznaczoną drogą ewakuacyjną, udaj się do punktu zbiórki, zadzwoń na numer alarmowy (112 lub 998), jeśli nikt jeszcze tego nie zrobił.

Schemat

Usłyszałeś alarm pożarowy / zauważyłeś pożar?
              |
              v
1. Zachowaj spokój, nie biegnij w panice
              |
              v
2. Jeśli to możliwe i bezpieczne - odłącz zasilanie sprzętu
              |
              v
3. Powiadom innych, uruchom alarm (jeśli jeszcze nie działa)
              |
              v
4. Opuść budynek NAJBLIŻSZĄ oznaczoną drogą ewakuacyjną
              |
              v
5. Udaj się do wyznaczonego punktu zbiórki
              |
              v
6. Zadzwoń pod 112 lub 998, jeśli nikt jeszcze tego nie zrobił

Przykład z życia

Regularne, zapowiedziane próbne ewakuacje przeprowadzane w szkołach mają dokładnie ten cel — żeby w sytuacji prawdziwego zagrożenia droga do wyjścia i punkt zbiórki były znane odruchowo, bez potrzeby myślenia.

Ćwiczenie samodzielne

Sprawdź, gdzie w Twojej pracowni komputerowej znajduje się najbliższa gaśnica i którędy prowadzi wyznaczona droga ewakuacyjna.

Zadania do pracy własnej

Wyjaśnij, dlaczego nie wolno gasić wodą urządzeń elektrycznych pod napięciem.
Opisz krok po kroku, jak prawidłowo użyć gaśnicy proszkowej (metoda PASS) w sytuacji małego pożaru kosza na śmieci w pracowni.
Wyobraź sobie, że jesteś w pracowni komputerowej podczas lekcji i słyszysz alarm pożarowy, a nauczyciel jest akurat poza salą. Opisz dokładnie, co robisz krok po kroku, uwzględniając: bezpieczeństwo swoje i kolegów, ewentualne odłączenie sprzętu (tylko jeśli to bezpiecznie możliwe i nie opóźnia ewakuacji), wybór drogi ewakuacyjnej i miejsce, w którym powinniście się zebrać.

Typowe błędy

Częsty błąd to próba ugaszenia urządzenia elektrycznego pod napięciem wodą — to może spowodować porażenie prądem osoby gaszącej. Drugi błąd to tracenie czasu na zbieranie swoich rzeczy osobistych (plecak, telefon) zamiast natychmiastowego opuszczenia budynku podczas realnego zagrożenia. Trzeci błąd to blokowanie dróg ewakuacyjnych przedmiotami "na chwilę" — w sytuacji awaryjnej każda przeszkoda na drodze ewakuacyjnej realnie spowalnia bezpieczne opuszczenie budynku przez wszystkich.

Nawiązanie do egzaminu zawodowego

To realizacja efektu INF.03.1.1 z podstawy programowej, konkretnie kryterium "stosuje zasady ochrony przeciwpożarowej w środowisku pracy" — jeden z sześciu głównych efektów jednostki INF.03.1 Bezpieczeństwo i higiena pracy.